Ana içeriğe atla

Asteroid B 612 Yolcusu Kalmasın


Çocukluk… Varoluşun en güzel, en başına buyruk en saf halidir ya da savunmasızlığın, başkalarına muhtaçlığın, kendine yetememenin, komik korkuların, uçuk hayallerin, büyüme isteğinin, kabul görme çabalarının ve dünyanın merkezi olma isteğinin bir araya gelerek oluşturduğu tezat görünüştür aslında. En saf halidir yaşamın. Hayatın en basite indirgenmiş, en özgür yanıdır işte çocukluk. Kim çocukluğuna geri dönmeyi istemez ki? Yani en zor baş edilemez anların komşunun çocuğundaki oyuncağa sahip olunamayan anlardan ya da kurabiye kavanozuna boyun yetmediği anlardan ibaret olduğu anlar olmasını, hayata dair korkuların, geleceğe dair yapılan en büyük planın He-Man gibi güçlü ya da Cindy gibi güzel olmaktan ibaret olmasını (hala tek hayali Cindy gibi güzel olmaktan ibaret olan yetişkinler bulunsa da onları bu olayın dışında tutuyorum tabii ki) kim istemez ki? Diğer bütün gerçekliklerden uzak kalmayı, kaçmayı… Büyüdükçe sorunların içerikleri de bizim sorun kapasitemiz de genişler. Bilindiği üzere sorunların artması ve hayatın zorlaşması büyümeyle doğru orantılıdır. Dedim ya çocukluk hayatın en basite indirgenmiş halidir işte. Belki de bu yüzden onu seviyorum. Belki de bu yüzden her elime aldığımda, Küçük Prens'in gezegenine her uçtuğumda farklı bir şey öğreniyorum. Antoine de Saint – Exupéry de bunu yapmaya çalışmış. Hayatı, büyüdükçe genişleyen sorunları, anlaması zor gerçeklikleri çocuk diliyle basite indirgemiş.Dilin basite indirgendiğini, kitabın resimleri ve hikâyesiyle çocuklar için yazıldığını sananların bir şeyi atladıklarını düşünürüm hep. Çocuk olarak hayata yetişkin gözüyle bakmak kadar zor olmasa da yetişkin biri olarak bir çocuk kitabını (ya da öyle görünen bir kitabı) anlamak zordur. Çocuk gözüyle, çocuk saflığıyla bakmak gerekir bu tür kitaplara. O zaman kitabın içinde saklı olan bilmece kendiliğinden ortaya çıkar zaten. Küçük Prensi çocuk kitabı sananlar kitabı yetişkinlere özgü olan büyüklük edasıyla, küçümsemeyle ya da umursamazlıkla okuyan insanlar bence. Exupéry'nin kitabın girişinde yazdığı ithaf yazısında kitabı bir büyüğe ithaf ettiği için çocuklardan özür dileyerek “bu adam her şeyi anlıyor, çocuk kitaplarını bile” demesi de bu yüzden sanırım. Ya da kitabın bir bölümünde “hiç kimsenin kitabımı özensizce okumasını istemem doğrusu. Bu anılarımı yazarken çok üzüntülü anlar yaşadım. Arkadaşım koyunu ile birlikte beni bırakıp gideli tam 6 yıl oldu. Onu burada anlatmaya çabalıyorsam, bu biraz da onu unutmamak için, arkadaşı unutmak çok üzücü bir şey. Herkesin arkadaşı olmamıştır. Arkadaşımı unutursam, kendimi o sayılardan başka bir şeye değer vermeyen büyükler gibi hissederim sonra..." demesi gibi...

Saint - Exupéry ileride kahramanı olarak nitelendireceği Küçük Prens’e, uzak gezegenin çocuğuna ilk kez, uçağının mecburi iniş yapmış olduğu bir çölde rastladığını anlatarak başlar. O’nun kendisinden hemen bir koyun resmi çizmesini istediğini ekler. Ama Küçük Prens yazarın karaladığı resimlerden hiçbirini beğenmez. Motorunu tamir etmek telaşında olan Fransız pilot nihayet bir sandık resmeder ve hayvanın bunun içinde olduğunu söyler. Bedeni görünmeyen sanal koyun tam Küçük Prens'in arzuladığı gibidir. Hayal çocuklukların kitabı hayal imajların gerçeğinde başlar. Kitabın en güzel mesajlarından biridir aslında başta verilen boa yılanının hikâyesi. Aslında “verilen mesajlar” diye tanımlamak çok yanlış kitaptakileri. Çünkü kişiden kişiye değişiyor alınan daha doğrusu verildiği söylenen mesajlar.

Akdeniz’de avlanan bir balıkçının ağına Saint-ex'in künyesi takılması üzerine başlatılan derin araştırmaları eleştiren gazeteci Hadi Uluengin Hürriyet Gazetesi’nde yazdığı 1 Kasım 1998 tarihli yazısına şöyle devam eder: “onlar ne hakla sandık içine çizilmiş koyunu görünür kılmaya çalışıyorlar? Onlar hangi salahiyete dayanarak vücudu çölden gezegene uçmuş Küçük Prens' i tekrar şu sefil yerküreye indirmeye kalkışıyorlar? Onlar neden sanal gerçeği nesnel gerçeğe dönüştürmeye uğraşıyorlar? Boşuna çaba harcamayın efendiler! Saint-ex orada değil ve künyeyi sizi yanıltmak için yukarıdan fırlattı. Zaten bakın geceleri yıldızları dinleyin, beş yüz milyon çıngıraktan birini Küçük Prens, diğerini de ‘altı yaşındayken, bir defasında...' diye başlayan büyülü kitabın emsalsiz yazarı çalıyor”.
ve bunun gibi daha birçok örnek. Okuyan çoğu kişinin aklında, benliğinde, hayatında yer etmiş Küçük Prens'in macerası. Dedim ya Küçük Prens kendi gezegenine uçup hikâyesini merak edenlere öyle bir şans vermiş ki, herkesin yolculuğu farklı bitiyor. Eleştirmenlerin dediği gibi “herkes istediğini alsın” düşüncesi var kitapta. Benim kitabı anlayış ve de yorumlayış açım tabii ki daha farklı. Her okuduğumda aynı şeyleri anlasam zaten tekrar tekrar okuyamazdım ya da zekâmdan şüphe ederdim. İlk çizgi filmde tanıştım ben Küçük Prensle. O zamandan tek hatırladığım Küçük Prensin kavanozuyla korumaya aldığı çiçeğiydi. “güzelsiniz ama boşsunuz, diye ekledi. Kimse sizin için canını vermez. Buradan geçen herhangi bir yolcu benim gülümün size benzediğini sansa bile, o tek başına topunuzdan önemlidir. Çünkü üstünü fanusla örttüğüm odur, rüzgârdan koruduğum odur, kelebek olsunlar diye bıraktığımız birkaç tanenin dışında bütün tırtılları uğruna öldürdüğüm odur. Yakınmasına, böbürlenmesine, hatta susmasına kulak verdiğim odur. Çünkü benim gülümdür o." der Küçük Prens gülünü anlatırken. Bence en güzel anlatımıdır “sevilerek özelleşmenin, özelleştirmenin.”. aşk için de sevgi için de. En güzel anlatımıdır bu. Hayatımızda sahip olduğumuz, gerçekten sevdiğimiz şeyler de böyle değil mi? etrafta çok insan vardır ama hiçbiri o kişi değildir. Ona benzese bile, sizin gerçekten sevdiğiniz, bir şeyleri paylaşmak istediğiniz kişi hep o kişidir başka biri değil. Kim olursa olsun. Arkadaş, dost, aileden biri ya da sevgili. Hepsinde böyle değil midir? Sadece “o kişi” vardır. Onu “özel” yapan da budur zaten. Tıpkı Küçük Prensin gülünü özel yapanın Küçük Prens’in sevgisinin olduğu gibi.
Soru sormayı seven ve sorularına mutlaka cevap bekleyen ama kendisine sorulan soruların çoğuna sessiz kalarak cevap vermeyi tercih eden çocuk aslında Küçük Prens. Tıpkı kitabı okurken kendime sorduğum sorulara cevap alamayıp Küçük Prens’den mutlak cevaplar bekleyen kendim gibi. Bazı cevapları bana bıraktı Küçük Prens. Bazılarını ise hikâyeleriyle anlattı bana. Bazı cevapları ben yaşayarak öğrendim. Küçük Prensin çiçeğini özlediğinde ne hissettiğini ilk aşkımı kaybettiğimde yaşadım, yıldızlara anlam vermeyi çok sevdiğim ama benden çok uzakta olan bir arkadaşım birbirimizi hatırlama yolu olarak önerdiğinde öğrendim, asıl önemli olanın gözle görülen değil kalple görülen olduğunu yaşadığım hayal kırıklıklarıyla öğrendim. Gün batımını izlemenin üzgünken daha güzel olduğunu kötü olayları yaşadığımda kendimi sahile attığımda fark ettim. Koyun çiçeği yedi mi yemedi mi bilmiyorum ama gülünü senin için önemli kılan, onun için harcamış olduğun zamandır cevabından özel şeyleri yaratmanın kendi elimde olduğunu öğrendim. Ya da boa yılanının fili nasıl yutacağını anlayamadım ama kralın verdiği “insanin kendini yargılaması başkasını yargılamasından daha zordur” cevabından kendimi yargılamanın gerçek bilgelik olduğunu gördüm. Ya da fil yutmuş bir boa yılanı mı yoksa sadece bir şapka mı bilmiyorum ama “ama kördür gözler insan ancak yüreğiyle baktığı zaman gerçekleri görebilir...” cevabıyla öğrenebileceğim en güzel şeyi öğrendim sanırım. 

Öğrenecek o kadar çok şey var ki bu kitaptan. Ya da okudukça anlaşılacak, hayatla paralel gittikçe daha iyi kavranabilecek... Eminim ki ben de kitaptaki her şeyi tamamıyla kavrayamadım daha. Her okuyuşumda bir kez daha büyük olduğum için suçlanacak, yeni şeylerin farkına vardıkça sevinecek olduğumu bilmek güzel yine de.

“Bir yıldızda yaşayan bir çiçeği seviyorsanız, geceleyin yıldızlara bakmak hoştur. Ve geceleri gökyüzüne bakarsın. Her şeyin çok küçük olduğu gezegenimi gösteremem sana... Belki böylesi daha iyi. Yıldızım senin için herhangi bir yıldız olsun. Böylece gökyüzündeki bütün yıldızlara bakmayı seveceksin...” 

Hayır, kesinlikle çocuk kitabı değil!!!



Bu blogdaki popüler yayınlar

Siz de Çocuk Büyüttünüz mü?

"Biz de çocuk büyüttük."  Evet büyüttünüz zaten bunu inkar eden yok ama sizin büyüttüğünüz çocuk düdüklü şekeri burnuna sokmaya çalışırken şimdinin bebekleri neredeyse ipadden ailelerine "anne meme getir" diye mail atıyorlar. Siz çocuk büyüttüğünüz esnada ortalık biraz daha temiz, safken, tertemiz elleri olan tonton sütçü amcalar kapılara süt dağıtırken bizim çocuk büyüttüğünüz esnada pastörize sütün içerisinden evrimleşmiş çıplak İsmail Amca çıkıyor. Sizin zamanınızda her yer denizken bizim zamanımızda her yer wireless. Sizin zamanınızda meydan larousse'lardan parmak ucunuzla tek tek bebek hastalıkları aratılırken bizim zamanınızda bebeğin hastalığı daha ultrasonda belli oluyor. Sizin zamanınızda bebeğin cinsiyetini karnınızın şeklinden ve aşerdiğiniz yemeğin tuzundan anlamaya çalışırken bizim zamanımızda doktorun odası bebeğin kalp atışlarıyla yankılanıyor.  Kabul edin işte: Sizin zamanınızdan bizim zamanımıza her şey değişti: ...

Uyanma

Sabah oldu mu? Uyanma vakti geldi mi? Aralık kalan perdeden günışığı girmiyor ama dışarıdan servis arabalarının geri geri gitme sinyalleri duyuluyor. Sabah olmuş olmalı. Sıcak yataktan çıkmak gelmiyor içimden. Hayatımda bir kez de olsa kontrolü elden bırakıp yorganın altına saklanıp tüm günü hatta haftayı öyle geçirmek istiyorum. İnsanlarla konuşmak istemiyorum, kapıyı çalarlarsa sessiz kalıp açmayacağım, telefonumu da sessize alıp sosyal medyadan uzak durursam görünmez olmayı başarabilirim. Tüm günü pijamalarımla kapalı kapılar ardında geçirmek, hiç kimseyle konuşmamak istiyorum. İşe yaramıyor; paylaşmak, konuşmak faydasız. Gerçekten beni tanıdığını sanan insanlar ciddiye almadan dinliyorlar. Tanımayanlar ise merakla ama kafa karışıklığıyla dinliyorlar. Her iki durumda da anlatmaya enerjim yok. Peki ya zamanında gittiğim psikolog? Ona gidip de dosyamı çıkarttırsam ve kaldığım yerden anlatmaya başlasam? Ama arada geçen 12 seneyi neresinden ve nasıl anlatmam lazım? Şu anda bulunduğum ru...

Çat

Bazen ağır gelir her şey. Aslında hayatın yolundadır; hatta hayal kurduğun gibidir. Hayatına saçılmış olan legolar; oyuncaklar; pankek kırıntılarıdır hayatın anlamı. Aynada karşılaştığın görüntüden de memnunsundur. Saçlarında beliren beyazlar bile güzel hissettirecek kadar severken kendini ve yaşamı. Bir anda hiç ummadığın bir yerden tokat gibi gelir geçmiş. Oysa ki çok iyi ilerlemişsindir. Geçmişten valizleri taşımadığına emin bir şekilde kendinle gurur duyarak ilerlerken; yaşanmış tüm kötüleri olgunluk ve deneyimle harmanlamış huzurlu gamsızlığın yollarında ağır ağır ve emin adımlarla ilerlerken bir anda bir soruyla tepetaklak olursun. Bilmiyorum ki normali bu mudur? Bazen dönüp geçmişe selam çakmak mı? Yoksa o geçmişin üzerini rengareng parmak boyalarıyla acemi bir contemporary artist gibi hunharca karalamak ve galeriye satmak mı? Bilmiyorum. Gerçekten bilmiyorum. Yaşadıklarımdan almak istediğim dersler vardı; aldım. Hayatın çok değerli olduğunu anlamam gerekiyordu; anladım. Etrafım...