32 senedir tanıdığınız insan bir anda farklı bir insana dönüşürse ve bu insan annenizse ne yaparsınız?

32 senedir tanıdığınız insan bir anda farklı bir insana dönüşürse ve bu insan annenizse ne yaparsınız?

İşte son iki haftadır her gün bu sorunun cevabını veriyorum. Sadece ben değil tüm aile bu sorunun cevabını veriyor. Annem yoğun bakımdan çıktı, fiziksel olarak hemen hemen hiçbir hasar olmadan ayağa kalktı. Ama çok farklı birisi olarak döndü eve. 

Global afazi denilen olay çok karmaşık, yorucu ve ilginçmiş:

Bilinci tamamen açık olan hasta kelimeleri bilmesine rağmen kelimeler bilinçsizce ağzından farklı şekillerde çıkıyor. Her insan farklı şekilde yaşarmış bu sorunu. Örneğin kimi global afazi mağduru hep aynı sesle konuşmaya çalışırken diğeri gerçek kelimeleri anlamsız yerlerde kullanarak konuşurmuş. Annem ilk başlarda yoğun bir şekilde "dodo" kelimesini kullanarak iletişime geçiyordu bizimle. Her şey dodo, her yer dodoydu. Herkesin ismi ise "Arda". Başka bir şey söylemek istediği yüzünden belli olsa da çaresizce dodo dodo dodo diyordu.

İkinci gün gittiğimiz konuşma terapisti bize istemsiz çıkan kelimelerin ve seslerin zamanla azaltılabileceğini ve gerçek kelimelere döndürülebileceğini söylediğinde biraz rahatladık.

Üçüncü günün akşamında annem bizden müzik açmamızı istedi. Annemin çok sevdiği bir şarkı olan Sezen Aksu'nun "keskin bıçak" şarkısı açıldı. Annem aralarda şarkının kelimelerini kullanarak şarkıyı söyledi sonra bize "aaa" dedi. "Evet konuşmaya başlayacaksın" dedik. Gülümsedi. "Hadi hadi" dedi bir şarkı daha açmamızı isteyerek. Şarkı bitti bir anda bana baktı eliyle "ben" dedi sonra eliyle deli işareti yaptı. "Ben delirdim mi?" diye soruyordu. Kendisine uzun uzun delirmediğini, beynine pıhtı attığını resim çizerek anlattım. Zekasına bir şey olmadığını anladığında çok rahatladı. Şimdi herkese o resmi çizerek delirmediğini sadece beynine pıhtı attığını anlatıyor.

Beklenenin aksine çok pozitif. Dördüncü günde ayağa tamamen kalkmış, bahçede dolanıyor, çiçekleri suluyordu. Kendi sevdiği yemeği yapmak için mutfağa girip efsane bir çorba yaptığında bilincinin yerinde olduğuna tamamen inanmıştık:) 

Daha beş gün önce yoğun bakımda öyle yatan bir insanın sanki hiçbir şey olmamış gibi hareket edebilmesi, enerjik olması inanılmaz. Beşinci günde dodolarla da olsa derdini anlatmaya başlamıştı. Hatta dodolayarak babama market siparişi dahi yazdırır hale gelmişti. Bir de anladık ki 35 senelik evlilik bu hastalıktan muafmış zira annem babama her durumu anlatıp her türlü ayarı verebiliyor:))))

Bir hafta tamamlandığında annemin neşesi tamamen yerine gelmiş, yazması biraz daha düzelmiş durumdaydı. Bu arada biz de global afazi denen olayı çözmeyi denemeye devam ediyorduk. Örneğin yabancı dilin annemin beyninin hasar görmeyen kısmında olduğunu öğrendiğimde anneme ingilizce bir kaç soru sordum. (How old are you? Where are you from?) Türkçelerini cevaplayamadığı soruların cevaplarını kağıda doğru olarak yazması inanılmazdı! Öğrendik ki yabancı dil ile ana dil beynin ayrı bölgelerinde konumlanırmış. Annemin zamanında ingilizce kursunu yarım bırakmış olmasına bugün üzüleceğimiz hiç aklımıza gelmezdi muhtemelen...

Bugün tam iki hafta oldu ve ilk günden bugüne inanılmaz bir gelişme var. Belki biraz yavaş ama kesinlikle umut verici gelişmeler. Aralarda çaresizce dudaklarını tutarak konuşamadığını anlatıyor. Biz de yavaş yavaş geçeceğini söylüyoruz. Bazen umutsuzca bakıyor, inanmıyormuş gibi bazense gülümseyerek "tabeeee" diyor. Her günümüz tabu ya da sessiz film tadında geçiyor. Annem anlatıyor biz karşısında tahmin etmeye çalışıp anladığımızda neşeyle birbirimize sarılıyoruz, çığlık filan atıp zıplıyoruz. 

Annem eski annem ama biraz çocuk biraz afacan biraz hasta. Ben iyiyim. Ama sanki annem başka bir yerdeymiş de bu kişi annemin klonuymuş gibi geliyor. Tam anneme bir şey anlatmak için telefon edecekken ya da yanına gidecekken anlatmaktan vazgeçiyorum. Erteliyorum. Ses tonu dahi farklı. Sonuçta annemle konuşamıyorum, anlatmak istediklerimi anlatamıyorum. Soracağım soruları tam olarak soramıyorum. Sınırlı şekilde anlaşırken eskisi gibi sohbet etmek mümkün olmuyor. Ama bu konuda şikayet etmem tüm yaşadıklarımızdan sonra salaklık olurdu.

Global afaziyle mücadele ederken başka nörologlara gittik. Bir tanesi bizi çok korkuttu. Pıhtının tekrarlayabileceğini söyleyen doktordan çıkarken neye uğradığımızı şaşırmıştık. Sonra bir sürü insanın tavsiye ettiği nörolog Reha Tolun'a gittik. Kendisi yeni bir pıhtı atma tehlikesinin olmadığını, annemin global afazi durumunun da iyileşiyor olduğunu düşündüğünü, birkaç aya tamamen hafifleyeceğini düşündüğünü söyledi. Rahatladık.

Kolunun altında defteri ve kalemiyle geziyor. Yazarak anlatmaya çalışıyor derdini. Can Bulut yazıyor. Sonra gülümsüyor. İlk günlerde yazdığını sandığı kelimeleri farklı yazıp bize bakıyor (örneğin Can Bulut yerine Cn Butun) anlamazsak karalayıp yeniden deniyordu. Şimdi yazmak istediği kelimeyi 1-2 hatayla da olsa yazabiliyor. Her sabah yeni bir kelime hatta tamlamayla uyanıyoruz. Dünün tamlaması "ben biliyorum ama bilmiyorum" du. Bir anda otomatik olarak bir kelime ya da isim çıkıyor ağzından. Ama maalesef hala hepimiz Arda'yız!!! 

Bana telefon açarak telefonda bana kısır yaptığını gelmemi istediğini yardımla da olsa anlatabiliyor. Çabalıyor, çabuk sıkılan birisi olmasına rağmen konuşma terapistiyle çalışırken sabırla soruları yanıtlıyor. Terapistin gösterdiği "elma" kartına bakıp çaresizce "bilmiyorum" diyor. Sonra gülümsüyor. "Çalışma zamanı" dediğimizde bizimle masaya oturup sabırla çocuk kitaplarına çalışıyor, objeleri, renkleri çalışıyor. Aralarda telefonundan Bulut Can'ın ultrason fotoğrafını açıp bizlere gösteriyor "canimmm beniiiiiiiiğm" diyor. Bazen içerisine yoğun bakımda Madam kaçtığını düşünüyoruz zira aksanı ve ifadeleri adalı şirin Rum teyzelere benziyor:))))

Biz de bu sırada daha dört ay önce taşındığımız ve çok sevdiğimiz Emirgan'ımızdan taşınmaya karar verdik:) Anneme yakın olmak, Bulut Can ile ikisini kavuşturmak için 2 günde ev bulduk ve dün itibariyle de apar topar taşındık. Ama hiç kolay olmadı çünkü bana bu durumlarda hep annem yardım eder. Geçen sefer taşınırken ikinci günde her şey yerli yerine oturmuşken şimdi tüm ev kutulanmış bir şekilde evin dört bir yanında duruyor. Umarım Bulut Can 18 yaşına geldiğinde tüm ev yerleşmiş olacak.

Mesajlarınız, aramalarınız, destekleriniz için hepimiz çok teşekkür ederiz. Annem başına ne geldiğini anladığında önce aramızdan kimlerin geldiğini sordu merakla, sonra babamın çok ağlayıp ağlamadığını sordu :) sonra da kimlerin aradığını sordu. Biz isimleri yazdıkça o okuyup şaşırdı. Kimi isme şaşırdı kimisine gülümsedi kimisine gözleri doldu. Sevildiğini bilmek çok iyi geldi. Hatta bazı isimleri dönüp yine sordu. Kağıda ismi yazıp "aaaa" dedi.

İşte böyle. Her gün yeni bir güne uyanıyoruz. Plan yapmayı bırakalı çok uzun zaman olmuştu ama artık plan yapmama olayını felsefe haline getirmeyi düşünüyorum. Daha dün Emirgan'da evde bebeği nasıl büyüteceğimizi, sahilde nasıl yürüteceğimizi hayal ederken bugün hiç düşünmediğim bir yerdeyim. Hayat gerçekten feci saçma. Önce sırtınızdan tüm gücüyle sizi itiyor sonra üzerinize eğilip elini uzatarak "tamam ya abarttım özür dilerim kalk hadi" diyor. Siz de şaşkınlıkla karışık bir öfkeyle yeniden ayağa kalkıp dizlerinizi silkeliyorsunuz. Böyle bir saçmalık işte. Neticede hepimiz Ardayız ve hepimiz Dodoyuz.